Πύλη Ευρωπαϊκών Ταμείων

Πρόγραμμα Ταμείου Ασύλου, Ένταξης και Μετανάστευσης

1. Στρατηγική Προγράμματος: κυριότερες προκλήσεις και πολιτικές ανταποκρίσεις

Η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ), ένα Κράτος Μέλος (KM) της πρώτης γραμμής στην Ανατολική Μεσόγειο, αντιμετωπίζει μια δυσανάλογη μεταναστευτική πίεση τα τελευταία 5 χρόνια. Η αύξηση στις αφίξεις (μεταναστευτικές ροές) συνεχίστηκε το 2019, 2020 και 2021 και επί του παρόντος η ΚΔ κατέχει τον υψηλότερο αριθμό κατά κεφαλή ΑΕΠ αφίξεων στην ΕΕ. Παρά τη συνολική μείωση αφίξεων στην ΕΕ, στην ΚΔ από το 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2020, οι αφίξεις αυξήθηκαν δραματικά και ανήλθαν στις 34.000 σε σύγκριση με 14.440 αφίξεις τα προηγούμενα πέντε χρόνια. Παρά τις έντονες προσπάθειες της ΚΔ και τη βοήθεια που έλαβε από την Επιτροπή και τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, οι αριθμοί των μεταναστευτικών ροών συνεχίζουν να είναι ανησυχητικοί.

Ο κυριότερος στόχος του ΤΑΜΕ είναι να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ως εξής: ενδυναμώνοντας την ανάπτυξη του συστήματος ασύλου, συμβάλλοντας στην αποτελεσματική ενσωμάτωση και κοινωνική ένταξη τον Υπηκόων των Τρίτων Χωρών, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών των διαδικασιών επιστροφής και ενδυναμώνοντας την αλληλεγγύη και την δίκαιη κατανομή των ευθυνών μεταξύ των ΚM.

Ι. Άσυλο

Οι διαδικασίες ασύλου στην ΚΔ βρίσκονται σε συνεχή διαδικασία ευθυγράμμισης με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η εθνική στρατηγική επικεντρώνεται στην άμεση εξέταση και διαχείριση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, καθώς και στην αποτελεσματική υποδοχή και στέγαση των αιτούντων διεθνoύς προστασίας.

Οι κύριες προκλήσεις που προσδιορίστηκαν από τις Κυπριακές Αρχές και τους εταίρους της ΕΕ και για τις οποίες θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις, είναι:

  • Αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή των διαδικασιών ασύλου.
  • Πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή των εγκεκριμένων Τυποποιημένων Διαδικασιών Λειτουργίας, σύμφωνα με το τι έχει συμφωνηθεί με τις εθνικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σύμφωνα με τα Πρότυπα τoυ EUAA.
  • Βελτίωση του/των συστήματος(ων) διαχείρισης δεδομένων, καλύπτοντας όλα τα στάδια της διαδικασίας ασύλου.
  • Ανάπτυξη ενός ευρέου Συστήματος Υποδοχής.
  • Ανάπτυξη μιας κατανοητής στρατηγικής υποδοχής με ξεκάθαρους και σαφείς στόχους.
  • Αποτελεσματική διυπηρεσιακή συνεργασία (και ξεκάθαρες ευθύνες), ειδικά σε σχέση με τις ευάλωτες ομάδες.
  • Ενίσχυση της ικανότητας των αρχών που είναι υπεύθυνες για τα θέματα ασύλου και μετανάστευσης.
  • Βελτίωση της πρόσβασης των αιτητών ασύλου σε πληροφορίες που σχετίζονται με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των νομικών διαδικασιών και των διαδικασιών υποδοχής.

Από τις εθνικές προκλήσεις, όπως περιγράφηκαν προηγουμένως, το ΤΑΜΕ θα συμβάλλει ειδικά στα ακόλουθα:

  • Στήριξη της ικανότητας υποδοχής.
  • Αποτελεσματικές και ομαλά λειτουργήσιμες υποδομές διαχείρισης για τις σχετικές αρχές κατά τη διάρκεια του συστήματος υποδοχής/ασύλου.
  • Βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μέσα από τη συνέχιση της αναβάθμισης της βάσης δεδομένων της Υπηρεσίας Ασύλου.

II. Νόμιμη Μετανάστευση και Ένταξη

Όσον αφορά στη νόμιμη μετανάστευση, η συνεχής μεταναστευτική πίεση έχει θέσει υπό έντονη πίεση τη διοικητική ικανότητα του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (ΤΑΠΜ), με αποτέλεσμα τη δημιουργία εκκρεμοτήτων και καθυστερήσεων που έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις υπηρεσίες που παρέχονται στους Υπηκόους των Τρίτων Χωρών.

Στον τομέα της ένταξης, εκτός της διασφάλισης της επιτυχούς ένταξης των ήδη διαμένοντων μη Ευρωπαίων υπηκόων, η ΚΔ έχει αναλάβει την ενεργή ένταξη των νεοαφιχθέντων μεταναστών, οι οποίοι εισέρχονται με συνεχώς αυξανόμενους αριθμούς. Οι προσπάθειες ένταξης θα στοχεύσουν κυρίως στους αναγνωρισμένους μετανάστες και στους νομίμως διαμένοντες, χωρίς βέβαια να αποκλείονται και αυτοί που βρίσκονται στα πρώιμα στάδια της μεταναστευτικής διαδικασίας.

Οι κυριότερες προκλήσεις που προσδιορίστηκαν είναι:

  • Περιορισμένη πρόσβαση στη στέγαση.
  • Υψηλά ποσοστά ανεργίας ανάμεσα στους μετανάστες.
  • Περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες, εξαιτίας γλωσσικών φραγμών και ανεπαρκής κατάρτισης του προσωπικού.
  • Βελτίωση των υφιστάμενων εκπαιδευτικών και γλωσσικών προγραμμάτων, τα οποία χρειάζεται να επεκταθούν σε ποσότητα και περιεχόμενο, ώστε να ανταποκρίνονται στην αυξημένη ζήτηση.
  • Έλλειψη ενημέρωσης στους χώρους υποδοχής.

Από τις εθνικές προκλήσεις, όπως περιγράφηκαν και προηγουμένως, το ΤΑΜΕ θα εστιάσει σε:

  • Αναβάθμιση της διοικητικής ικανότητας του ΤΑΠΜ.
  • Μέτρα ένταξης από τις τοπικές κοινότητες/ΜΚΟ, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου, της σκιαγράφησης προφίλ, της συμβουλευτικής αγωγής, κτλ.
  • Ενέργειες προετοιμασίας για διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας.
  • Μέτρα που στοχεύουν στο τομέα της εκπαίδευσης/ μαθήματα ξένων γλωσσών.
  • Αναβάθμιση, παρακολούθηση και αξιολόγηση της εθνικής στρατηγικής ένταξης/ Πλάνο Δράσης.

III. Επιστροφές

Παρά τη σημαντική αύξηση των επιστροφών που παραγματοποιήθηκαν από την ΚΔ το 2022, το ποσοστό επιστροφών παραμένει δυσανάλογο σε σχέση με τη ραγδαία αύξηση των μεταναστευτικών εισροών.

Οι κυριότερες προκλήσεις, που περιορίζουν την βιώσιμη ενίσχυση των επιστροφών, αφορούν:

  • Την αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή των διαδικασιών ασύλου (βλ. τομέα πολιτικής του Ασύλου).
  • Την ενίσχυση της ικανότητας των αρχών που είναι υπεύθυνες για τις διαδικασίες των επιστροφών.
  • Τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και το σκοπό των προγραμμάτων των Υποβοηθούμενων Εθελούσιων Επιστροφών και Επανένταξης.
  • Την αξιοποίηση των υφιστάμενων εργαλειών επανεισδοχής, τις συμφωνίες της ΕΕ και άλλες ρυθμίσεις που ισχύουν, επεκτείνοντας νέες διμερείς συμφωνίες με χώρες ενδιαφέροντος και επιπρόσθετα εφαρμοσμένα πρωτόκολλα με χώρες που ήδη έχουν συμφωνίες με την ΕΕ.
  • Αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρονται από τον Οργανισμό Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex).
  • Αύξηση της χωρητικότητας των κέντρων κράτησης.
  • Εγκατάσταση ενός αποτελεσματικού μηχανισμού επιστροφών.

Από τις εθνικές προκλήσεις, όπως περιγράφηκαν προηγουμένως, το ΤΑΜE θα συμβάλλει στα ακόλουθα:

  • Εφαρμογή προγραμμάτων Υποβοηθούμενων Εθελούσιων Επιστροφών και Επανάνταξης σε όλα τα στάδια διαχείρισης της παράτυπης μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένων των χώρων πρώτης υποδοχής και κράτησης.
  • Λειτουργίες απομάκρυνσης/επιστροφής.
  • Ανεξάρτητο σύστημα παρακολούθησης των αναγκαστικών επιστροφών.
  • Υποστήριξη και βελτίωση των εγκαταστάσεων κράτησης.
  • Πιλοτικά σχέδια αποτελεσματικών εναλλακτικών μέτρων αντί της κράτησης.
  • Ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των αρχών που είναι υπεύθυνες για τις επιστροφές.

IV. Αλληλεγγύη

Η αλληλεγγύη και η δίκαιη κατονομή ευθυνών είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική διαχείριση των δυσανάλογων μεταναστευτικών πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα KM της πρώτης γραμμής, όπως η ΚΔ.

  • Η εφαρμογή μελλοντικών διμερών συμφωνιών μεταξύ της ΚΔ και των 27+ ΚM της ΕΕ για προγράμματα εθελοντικής μετεγκατάστασης από την ΚΔ στα 27+ ΚΜ της ΕΕ.
  • Υποστήριξη της Υπηρεσίας Ασύλου για την δημιουργία επαφών με έναν αριθμό χωρών της ΕΕ, με σκοπό την μετεγκατάσταση αιτητών με μεγάλο ποσοστό αναγνώρισης ή ευάλωτότητας.

2. Δυνητικοί δικαιούχοι με βάση το ΤΑΜΕ

Οι δυνητικοί δικαιούχοι του ΤΑΜΕ, είναι οι σχετικοί δημόσιοι φορείς που έχουν εκ των πραγμάτων την ευθύνη να σχηματίσουν και να ρυθμίσουν την πολιτική της ΚΔ όσον αφορά στους τομείς που καλύπτονται από το ΤΑΜΕ. Οι σχετικοί εταίροι, συμπεριλαμβάνουν επίσης τις τοπικές αρχές, τους ΜΚΟ, ακαδημαϊκά ιδρύματα, διεθνείς οργανισμούς και πολλούς άλλους οργανισμούς που πιθανών να έχουν αντίκτυπο στον τομέα της μετανάστευσης.

Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ) της Αστυνομίας

Νομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης

Υπηρεσία Ασύλου

Υπουργείο Υγείας

Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας

Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας

Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ombudsman)

Τοπικές Αρχές

ΜΚΟ

Ακαδημαϊκά Ιδρύματα

Διεθνείς Οργανισμοί

Οποιαδήποτε άλλη νόμιμη οντότητα

Πρόγραμμα ΤΑΜΕ

Κάντε κλικ για να αξιολογήσετε αυτόν τον Ιστότοπο!
[Σύνολο: 0 Μέσος όρος: 0]